کنتاکتورها تجهیزاتی هستند که وظیفه اصلی آنها قطع و وصل کردن مدارهای الکتریکی است. این تجهیزات بیشتر در مدارهایی به کار برده میشوند که جریانهای بالایی از آنها عبور میکند. کنتاکتورها یکی از پر کاربردترین تجهیزات در صنایع مختلف به شمار میروند که از بخشهای مختلفی ساخته شدهاند، یکی از این بخشها که بسیار حائز اهمیت است، کنتاکتور کمکی یا همان تیغه کمکی است. کنتاکتور کمکی یکی از تجهیزاتی است که به منظور استفاده در مدار فرمان به بدنه اصلی کنتاکتور وصل میشود.
کنتاکتورها در اصل کلیدهای مغناطیسی هستند که مانند دیگر کلیدهای مغناطیسی ساده و سه فاز، بین تجهیزات الکتریکی ارتباط برقرار میکنند. در طراحی برخی از این کنتاکتورها تیغههای کمکی نیز به کار رفته است و برخی از کنتاکتورها تیغه کمکی ندارند و باید تیغههای کمکی را بر روی آنها نصب کرد.
کاربرد تیغه کمکی کنتاکتور بسیار وسیع است و کاربرد زیادی در سیستمهای اتوماسیون و سیستمهای کنترل دارد. این قطعه باید در کنار یک کنتاکتور اصلی به کار گرفته شود و استفاده از کتتاکتورهای اصلی در اتوماسیونها باعث افزایش بهرهوری و انعطاف پذیری در سیستمها میشود.
کنتاکتورهای کمکی به طور خاص در مواردی که ما نیاز به ورود و کنترل اطلاعات داریم و برای فعالیتوهای ایمنی و اتوماتیک مهم هستند. تیغههای کمکی تجهیزات پایدار و مطمئنی هستند که امکان کنترل ایمن و دقیق را به کاربران خود میدهد.
مشخصات تیغه کمکی کنتاکتور
همانطور که گفتیم تیغههای کمکی به صورت مجزا بر روی کنتاکتور اصلی نصب میشوند و باید آنها را به صورت جداگانه تهیه و استفاده کرد. کنتاکتورها قادر هستند تا جریان ۶۰۰ آمپر را نیز تحمل کنند و به همین دلیل مناسبترین گزینه برای استفاده در مدارهای قدرت هستند. اما کنتاکتورهای کمکی جریانها را تا ۶ آمپر میتوانند تحمل کنند و کاربرد آنها بیشتر برای مدارهای فرمان است. تیغههای کمکی که در کنتاکتورها به کار برده میشوند متحرک هستند و با روشن و یا خاموش کردن کنتاکتور اصلی میتوانند دچار تغییر وضعیت بشوند. کنتاکتورهای کمکی انواع مختلفی نیز دارند، برای مثال رلههای ایمنی و رلههای تایمر جز این دسته هستند.
اجزای تیغه کمکی کنتاکتور
تیغه کمکی کنتاکتور شامل 4 اجزای اصلی است که در کنار هم وظیفه کنترل جریان را بر عهده بگیرند. در زیر اجزای تیغه کمکی کنتاکتور را مشاهده میکنید:
- تیغه ی متحرک: این تیغه به طور مستقیم با کنتاکتور اصلی در تماس است و با حرکت کنتاکتور، حرکت می کند.
- فنر: فنر وظیفه ی بازگرداندن تیغه ی متحرک به حالت اولیه را بر عهده دارد.
- پایانه ها: پایانه ها محل اتصال سیم ها به تیغه کمکی هستند.
- محفظه: محفظه از تیغه ها و سایر اجزا در برابر عوامل خارجی محافظت می کند.
انواع تیغه کمکی کنتاکتور
تیغه کمکی کنتاکتور انواع مختلفی دارد که آن را از کارهای سبک تا سنگین به گزینهای مناسب تبدیل میکند و دست افراد را برای انتخاب باز میگذارد. در زیر انواع تیغه کمکی کنتاکتور را مشاهده میکنید.
- تیغه کمکی ساده: این نوع تیغه ها ساده ترین نوع تیغه کمکی هستند و فقط وظیفه ی تغییر وضعیت یک مدار را بر عهده دارند.
- تیغه کمکی قفل دار: این نوع تیغه ها مجهز به یک قفل مکانیکی هستند که مانع از باز شدن کنتاکتور اصلی می شوند.
- تیغه کمکی تایمردار: این نوع تیغه ها مجهز به یک تایمر هستند که با تاخیر زمانی مشخص، تیغه ی کمکی را فعال یا غیرفعال می کنند.
وظایف اصلی تیغه کمکی کنتاکتور
.
وظیفه تیغه کمکی کنتاکتور چیست؟
تیغههای کمکی موجود در کنتاکتورها در مدارهای فرمان و برق صنعتی کاربرد دارند. به طور کلی تیغههای NO موقع روشن و خاموش کردن الکتروموتورها، نقش تیغههای خود نگهدار را ایفا میکند.
تیغه کمکی در این حالت به پی ال سی متصل میشود و هنگام روشن کردن دستگاه تیغه NO بسته میشود. هنگامی که این تیغه بسته میشود برق مورد نیاز برای بوبین تامین میشود و فعالیت کنتاکتور ادامه پیدا میکند تا هنگامی که دکمهی توقف را بزنید.
علاوه بر این تیغههای کمکی کنتاکتور در موارد زیر نیز کاربرد دارند.
- برای صرفه جویی در مصرف برق در سیم پیچ کنتاکتورها
- در استارت و راه اندازی کنتاکتهای کمکی
- راه اندازی و استارت موتورهای کمکی
- کنترل مراکز روشنایی در تاسیسات بزرگی مانند هتلها و ادارات
- افزایش تعداد کنتاکت ها
- ایجاد تاخیر زمانی
- قفل کردن کنتاکتور
- ایجاد مدارهای فرماندهی پیچیده
مزایای تیغه کمکی کنتاکتور چیست؟
مزایای زیاد و قابل توجهی که تیعههای کمکی کنتاکتور دارنو سبب شده است که جز لوازم محبوب در اتوماسیونهای صنعتی باشند. استفاده از تیغههای کمکی کنتاکتور سبب میشود تا طراحی مدار فرمان بسیار سادهتر شود.
در طراحی تابلوهای برق فضای طراحی را کوچکتر میکند و هزینههای طراحی تابلو برق را نیز کاهش میدهد. علاوه بر این تیغههای کمکی کنتاکتور کمک می.کند تا عیب یابی در تابلوهای برق سادهتر بشوند و برای توسعافزایش تعداد کنتاکت ها: تیغه های کمکی می توانند تعداد کنتاکت های کنتاکتور اصلی را افزایش داده و به این ترتیب امکان کنترل مدارهای بیشتر را فراهم کنند. این قابلیت در مواردی که نیاز به کنترل چندین دستگاه یا بخش از یک دستگاه وجود دارد، بسیار مفید است.
تیغه های کمکی تایمردار می توانند با تاخیر زمانی مشخص، تیغه ی کمکی را فعال یا غیرفعال کرده و به این ترتیب برای ایجاد توالی زمانی در مدار مورد استفاده قرار گیرند. این قابلیت در مواردی که نیاز به انجام مراحل مختلف یک فرآیند با ترتیب زمانی مشخص باشد، بسیار کارآمد است.
تیغه های کمکی قفل دار می توانند کنتاکتور اصلی را در حالت قفل نگه دارند و از باز شدن تصادفی آن جلوگیری کنند. این قابلیت در مواردی که نیاز به جلوگیری از غیرمجاز یا ایجاد حوادث ناگوار باشد، بسیار مفید است.
تیغه های کمکی می توانند توالی زمانی و قفل کنتاکتور را به طور مستقیم در خود کنتاکتور پیاده سازی کرد و از نیاز به تجهیزات اضافی مانند رله های تاخیر زمانی و قفل کننده ها جلوگیری کرد.
استفاده از تیغه های کمکی می تواند به طور کلی هزینه ی طراحی و اجرای مدارهای فرماندهی را کاهش دهد.
تیغه های کمکی می توانند با افزایش تعداد کنتاکت ها و ایجاد مسیرهای جایگزین، قابلیت اطمینان مدار را افزایش دهند.
تیغه های کمکی قفل دار می توانند با جلوگیری از باز شدن تصادفی کنتاکتور، ایمنی کارکنان را افزایش دهند.
تیغه های کمکی می توانند با ایجاد توالی زمانی و قفل کنتاکتور، سطح اتوماسیون صنعتی را ارتقا دهند.ه کاربردی در کنتاکتورهای اصلی نیز مناسب است.
تفاوت تیغه کمکی کنتاکتور جدید با تیغههای کمکی قدیمی در چیست؟
تعداد کنتاکتهای باز و بسته را در تیغههای قدیمی با حروف o و s نشان میدادند و برای مثال اگر بر روی کنتاکتور از حروف O3 و S3 به کار میرفت به معنای سه کنتاکت بسته و سه کنتاکت باز بود اما در کنتاکتهای امروزی دیگر از این روش برای نشان دادن کنتاکتها استفاده نمیشود و به جای آن از اعداد دو رقمی برای نشان دادن تعداد کنتاکتهای باز و بسته انتخاب میشود.
کنتاکت کمکی چه تفاوتی با کنتاکتهای اصلی دارد؟
در نگاه اول ممکن است متوجه تفاوت کنتاکت اصلی و کمکی نشویم زیرا از لحاظ ظاهری تفاوت زیادی ندارند، تیغههای کمکی در اصل بر روی کنتاکت اصلی نصب میشوند. اصلیترین تفاوت در کنتاکت کمکی و اصلی در عملکرد آنها است.
کنتاکتورهای اصلی برای قطع و وصل کردن جریان در مدارهای الکتریکی با توان بالا کاربرد دارند و کتتاکتهای کمکی بیشتر نقش کنترلی دارند و عملکرد سیگنال های خروجی را کنترل میکنند.
هم چنین کنتاکتهای کمکی برای متصل کردن چند کنتاکتور اصلی به صورت سری کاربرد دارند و برای منصل کردن ابزارهایی مانند رلهها به کنتاکتور نیز استفاده میشوند.
کنتاکتورهای کمکی قابلیت کنترلی دارند و سیگنالهای خروجی دستگاه را کنترل میکنند و در ایجاد آنها نیز نقش دارند. این کنتاکتورهای کمکی قابلیت نصب بر رو، جلو و کنار کنتاکتورهای اصلی را دارند و برای اتصال رلههای مختلف به کنتاکتور اصلی نیز کاربرد دارند. کاربرد اصلی این تیغههای کمکی برای وصل کردن مدارهای الکتریکی به کار میرود. و به دلیل کاربرد زیاد آن جز پر فروشترین تجهیزات به شمار میرود. انواع مختلف تیغهها ی کمکی کنتاکتور در آزند کنترل موجود هستند که با کیفیت اصلی و قیمت مقرون به صرفه ارائه میشوند. آزند کنترل در زمینه فروش تجهیزات صنعتی باکیفیت سابقه درخشانی دارد، شما میتوانید مطابق با نیازتان بهترین تجهیزات صنعتی و کنتاکتورها را از آزند کنترل تهیه کنید و از اصالت و کیفیت کالا مطمئن باشید. در ادامه به سوالهای متداول درباره تیغع کمکی یا همان کنتاکتهای کنتاکتور پاسخ خواهیم داد تا اطلاعات جامعی در مورد این موضوع ارائه داده باشیم.